Cari hesap mutabakatı nasıl yapılır? Bakiye farkını bulma rehberi
Cari hesap mutabakatında aynı hesap, tarih ve para birimini seçin; açılış bakiyesini, belgeleri ve ödemeleri eşleştirerek bakiye farkını açıklayın.
Muhasebe | 3 dakikalık okuma
Mutabık olmak, borcun sıfır olması değil aynı bakiye üzerinde uzlaşılmasıdır.
Bu Yazıda Neler Bulacaksınız?
Cari hesap mutabakatı, işletme ile müşteri veya tedarikçinin aynı tarih ve para birimindeki hesap kayıtlarını karşılaştırmasıdır. Önce hesap ve dönemi eşitleyin; açılış bakiyesini, belgeleri ve ödemeleri karşılaştırın; farkların nedenini kaydedip düzeltmelerden sonra yeniden kontrol edin. [1]
Mutabık olmak borcun sıfır olması veya ödendiği anlamına gelmez. İki taraf aynı açık bakiye üzerinde de uzlaşabilir. Bakiye farkını açıklamasız bir düzeltme kaydıyla kapatmak yerine, farkı oluşturan belge veya para hareketini bulun.
1. Mutabakatta hangi hesap ve dönem seçilir?
Karşı tarafın doğru unvanını ve cari kartını seçin. Bir şirketin farklı şubeleri veya birden fazla kartı varsa hangi hesapların mutabakata dahil olduğu net olsun. Kesim tarihi, tarih aralığı ve para birimi iki tarafta aynı olmalıdır.
Örneğin bir taraf ayın son günündeki bakiyeyi, diğeri üç gün sonraki durumu paylaşıyorsa araya giren ödeme fark yaratabilir. Önce karşılaştırmayı aynı tarihe getirin. Farklı para birimlerindeki tutarları açıklamasız tek bir bakiye içinde toplamayın.
2. Cari ekstrede hangi bilgiler bulunmalı?
Açılış bakiyesi, belge tarihi, belge numarası, işlem açıklaması, borç-alacak hareketi ve kapanış bakiyesi görülebilsin. Paraşüt’ün cari ekstre rehberi de cari hareketlerin dönem içinde izlenmesi ve paylaşılması üzerinden mutabakat yapılmasını anlatır. [1]
Karşı tarafın borç-alacak bakışı sizin kaydınızın ters yönünde olabilir. Bu nedenle yalnızca sütun başlığındaki kelimeye değil, işlemin anlamına bakın. Aynı faturanın sizde alacak, müşterinizde borç doğurması tek başına uyuşmazlık değildir.
3. Açılış bakiyesi farkı nasıl incelenir?
Dönem içi bütün belgeleri incelemeye başlamadan önce açılış tutarlarının uyup uymadığını kontrol edin. Fark önceki dönemden taşınıyorsa yalnızca bu ayın hareketlerine bakmak sorunu buldurmayabilir.
Önceki mutabakat veya kapanış kaydını referans alın. Açılış farkının hangi tarihte oluştuğunu daraltın ve ilgili belgeleri inceleyin. Yeni dönemin bakiyesini doğru göstermek amacıyla açıklamasız bir düzeltme yapmak, sorunu sonraki döneme taşır.
4. Belgeler ve ödemeler nasıl eşleştirilir?
Belge numarası, tarih ve tutarı birlikte kullanın. Aynı tutarda birden fazla işlem bulunabileceği için yalnızca tutara göre eşleştirme yapmayın. İade, iptal veya düzeltme belgelerini de asıl işlemle ilişkilendirin.
Varsayımsal örnek: Sizin ekstrenizde 25.000 TL alacak, karşı tarafta 22.000 TL borç var. İncelemede 3.000 TL’lik ödemenin karşı tarafça kaydedildiği, sizin hesabınızda henüz eşleşmediği görülürse önce banka hareketini doğrulayın. Ödeme gerçekten size aitse uygun kayıt ilişkisinin kurulmasıyla fark açıklanır; her 3.000 TL farkın nedeni ödeme değildir.
5. Bakiye farkları nasıl kaydedilir?
Her fark için belge veya işlem kimliği, tutar, olası neden, incelenecek kanıt ve sorumlu kişi yazın. Yaygın inceleme başlıkları; eksik belge, mükerrer kayıt, yanlış cari, farklı dönem ve ilişkilendirilmemiş tahsilattır.
Banka hareketiyle ilgili farklarda ekstreyi de kontrol edin. Paraşüt’ün banka mutabakatı rehberi, banka hareketlerinin kayıtlarla eşleştirilmesi ve farkların incelenmesini ele alır. [2] Banka kaydı, cari hesapta hangi belgeyi kapattığını tek başına göstermeyebilir; bu ilişki ayrıca kurulmalıdır.
6. Cari mutabakat ne zaman tamamlanır?
Hangi kaydın neden değiştiğini ve dayanak belgesini saklayın. Düzeltmenin muhasebe yöntemini yetkili kişi belirlesin. Ardından aynı tarih aralığıyla yeni ekstre üretin ve farkın kapandığını kontrol edin.
Sonuç kaydında tarih, karşılaştırılan dönem, uzlaşılan bakiye, para birimi ve varsa açık kalan maddeler bulunsun. Mutabık kalınması, borç veya alacağın sıfırlandığı anlamına gelmez. İki tarafın aynı borç-alacak durumunu doğrulaması, tahsilat veya ödemenin yerine geçmez.
Bakiye farkını sayı değiştirerek değil, farkı oluşturan işlemi bularak çözün.
Kaynaklar
Kaynak kontrolü ve içerik güncellemesi: 14 Ekim 2026.
Sıkça Sorulan Sorular
Muhasebe hakkında merak edilenler
Cari bakiyeler eşitse mutabakat tamam mıdır?
Eşit bakiye önemli bir kontroldür; fakat birbirini dengeleyen eksik veya hatalı işlemler bulunabilir. Cari hesap mutabakatında önemli belgeler, para hareketleri ve açık kalemler de aynı dönem üzerinden karşılaştırılmalıdır.
Cari hesap mutabakatı borcun ödendiğini gösterir mi?
Hayır. Cari hesap mutabakatı, tarafların belirli tarihteki borç ve alacak durumu üzerinde uzlaştığını gösterir. Uzlaşılan bakiye sıfır olmayabilir; tahsilat veya ödeme ayrı kaydedilen bir işlemdir.
İlgili yazılar